• rond Quantifying Music
    • ‘Benedetti’s Views on Musical Science and their Background in Contemporary Venetian Culture’. In: Cultura, Scienze e Techniche nella Venezia del Cinquecento. Atti del Convegno Internazionale di Studio ‘Giovan Battista Benedetti e il suo tempo‘. Venezia (Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti), 1987, 301-310.
    • ‘Simon Stevin’s Equal Division of the Octave. Annals of Science 44, September 1987, 471-488.
    • ‘Beats and the Origins of Early Modern Science’, in: V. Coelho (ed.), Music and Science in the Age of Galileo. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 1992, 17-34.
    • ‘La musique comme science physique et mathématique au XVIIme siècle’. In: R. Aulotte et al., Musique et humanisme à la Renaissance (Cahiers V.L. Saulnier 10). Paris: Presses de l’École Normale Supérieure, 1993; 73-81.
    • ‘Musical Intervals’. In: I. Grattan-Guinness (ed.), Companion Encyclopaedia of the History and Philosophy of the Mathematical Sciences. London: Routledge, 1993, 266-274.
    • Lemma ‘Simon Stevin’. In: S. Sadie (ed.), The New Grove Dictionary of Music and Musicians, second edition. London: MacMillan, 2001; 29 vols.; vol. 24, p. 381-382.
    • Lemma ‘Johannes Kepler’ (revisie van oorspronkelijke lemma door Susi Jeans). In: S. Sadie (ed.), The New Grove Dictionary of Music and Musicians, second edition. London: MacMillan, 2001; 29 vols.; vol. 13, p. 487-488.
    • ‘Instruments adrift: 17th century vicissitudes of the harmonic world’; voor: Conference ‘The organon of music. The musical instrument as a scientific instrument’: Bologna, 23-24 januari 2004 (tekst voorgedragen door Penelope M. Gouk)
    • bespreking van: Benjamin Wardhaugh, Music, Experiment and Mathematics in England (1653-1705). Voor: Early Science and Medicine 15, 2010, p. 310-312; tevens voor: Journal of Mathematics and Music, 4, 3, 2010, p. 173 – 174.
    • Music As Science and As Art – The 16th/17th Century Destruction of Cosmic Harmony’ . In: R. Bod, J. Maat & T. Weststeijn (eds.), The Making of the Humanities. Vol. 1: Early Modern Europe. Amsterdam : Amsterdam University Press, 2010; p. 59-71.
    • Music and intelligence’ (unpublished lecture, given at the ‘Nacht van Descartes’; Utrecht, October 27, 2015) .
    • Knowing Heaven and Earth Through Music’  (2019; with J. Prins).

      NB voltooid, geaccepteerd, nog te verschijnen: ‘Simon Stevin’s Music Theory Revisited: A Dialogue’ (met Julia Kursell; hoofdstuk 10 van een boek geredigeerd door C.A. Davids et al., en voorlopig getiteld ‘Rethinking Stevin, Stevin Rethinking. Constructions of a Dutch Polymath’).
  • rond The Scientific Revolution
    • ‘Galileo’s Ups and Downs in the Historiography of the Scientific Revolution’. In: C.S. Maffioli & L.C. Palm (eds.), Italian Scientists in the Low Countries in the XVIIth and XVIIIth Centuries. Amsterdam: Rodopi, 1989, 9-30.
    • ‘Wil de echte Galilei opstaan?’ In: B. Theunissen & C. Hakfoort (eds.), Newtons God en Mendels bastaarden. Nieuwe visies op de ‘Helden van de wetenschap’. Amsterdam: Meulenhoff, 1997; 18-37.
    • Lemma ‘Science, History of’. In : D.R. Woolf (ed.), A Global Encyclopaedia of Historical Writing. New York & London: Garland, 1998; 2 vols., 816-819 in vol. 2.
    • The Scientific Revolution: Has There Been a British View? – A Personal Assessment‘. History of Science 37, 1999, 107-112.
    • Lemma ‘Scientific Revolution’. In: Wilbur Applebaum (ed.), Encyclopedia of the Scientific Revolution from Copernicus to Newton. New York/London: Garland, 2000; p. 589-593.
    • ‘Joseph Needham’s Grand Question, and How to Make It Productive For Our Understanding of the Scientific Revolution’. In: A. Arrault and C. Jami (eds.), Science and Technology in East Asia, vol. 9: The Legacy of Joseph Needham (vol. 51 in series ‘De Diversis Artibus’). Turnhout: Brepols, 2001; p. 21-31.
    • Lemma ‘Scientific Revolution’. In: J.L. Heilbron (ed.), The Oxford Companion to the History of Modern Science. Oxford UP, 2003; p. 741-743.
    • Lemma ‘scientific revolutions’. In: J.L. Heilbron (ed.), The Oxford Companion to the History of Modern Science. Oxford UP, 2003; p. 743-744.
    • Lemma ‘Scientific Revolution’. In: New Dictionary of the History of Ideas. Detroit: Scribner, 2005.
    • ‘Alexandre Koyré’. Lemma in: Kritisch denkerslexicon, november 2009 (losbladige uitgave van ‘Veenmagazines’); p. 1-15.
  • rond De herschepping van de wereld
  • rond How Modern Science Came Into The World
    • How Christiaan Huygens Mathematized Nature’  – essay review van: Joella G. Yoder, Unrolling Time. Christiaan Huygens and the Mathematization of Nature. British Journal of the History of Science 24, 1991, 79-84.
    • Divinity at Work’ — essay review van: Bruce Stephenson, The Music of the Heavens: Kepler’s Harmonic Astronomy. Journal for the History of Astronomy 26, 2, May 1995, 165-167.
    • ‘Europa’s gekwantificeerde werkelijkheid’ (essay review van: Alfred W. Crosby, The Measure of Reality. Quantification and Western Society, 1250-1600), Amsterdamse Boekengids 20, december 1999, 30-33.
    • ‘Les raisons de la transformation: la spécificité européenne’. In: M. Blay & E. Nicolaïdis (eds.), L’Europe des sciences. Constitution d’un espace scientifique. Paris: Le Seuil, 2001; p. 51-94 (transl.: A. Barberousse).
    • Global History of Science Comes of Age‘ (essay review van: James E. McClellan III & Harold Dorn, Science and Technology in World History. An Introduction). Early Science and Medicine 6, 4, 2001, 362-368.
    • ‘The Paradigm Shift to Beat All Paradigm Shifts’. In: A.A. MacDonald & A.H. Huussen (eds.), Scholarly Environments. Centres of Learning and Institutional Contexts 1560-1960. Leuven: Peeters, 2004; p. 1-14.
    • ‘A Historical-Analytical Framework For the Controversies over Galileo’s Conception of Motion’. In: C.R. Palmerino & J.M.M.H. Thijssen (eds.), The Reception of the Galilean Science of Motion in Seventeenth-Century Europe. Dordrecht: Kluwer, 2004; p. 83-97.
    • ‘No End of Fansying – 17th Century Searches For Ways and Means to Arrive at Valid Conclusions’; voor: ‘The Sixth Three Societies Conference: Connecting Disciplines’, University of Oxford; 4-6 juli 2008.
    • ‘De dubbele horizon van de moderne natuurwetenschap’. In: De Gids 1024 (themanummer over ‘De horizon’); 8, 2011; p. 940-951.
    • Van West naar Oost, van Oost naar West? Vroege natuurwetenschap tussen de beschavingen‘; in: Academische Boeken Gids 93, juni/juli 2012 (ook in het Engels verschenen).
    • ‘La révolution scientifique, un concept repensé’. In: V. Jullien & E. Nicolaidis (eds.), Europe et sciences modernes. Histoire d’un engendrement mutuel. Pieterlen (Switzerland): Peter Lang, 2012; p. 183-198.
    • Two New Conceptions of the Scientific Revolution Compared‘. Bijdrage aan ‘Scientific Culture in the Modern Era: a Forum’ (gewijd aan Stephen Gaukrogers boekenreeks ‘Science and the Shaping of Modernity’). In: Historically Speaking. The Bulletin of the Historical Society, 14, 2, April 2013; p. 24-26.
    • Letter to the Editor’, Isis 105, 2, June 2014 .
    • Enlarging the Picture, Enlarging the Audience: Response to My Three Critics’. In: Metascience 26 (2017), p. 373–380 .

      NB voltooid, geaccepteerd, nog te verschijnen: ‘Beeckman at Gresham College in 1668 — An Alternative ‘As If’ Scenario’. Chapter in a book on Beeckman and Descartes, edited by Klaas van Berkel and Arjan van  Dixhoorn.
  • over het ontstaan van de moderne wereld
    • ‘All Ever Said About Technological Progress’ – essay review van: J.H.J. van der Pot, Die Bewertung des technischen Fortschritts. Eine systematische Übersicht der Theorien. Tractrix 4, 1992, 106-113.
    • ‘Het ontstaan van onze moderne wereld: wat natuurwetenschap en techniek ermee van doen hadden’. Theoretische Geschiedenis 25, 4, 1998, 322-349 (themanummer ‘Het Westen: een geval apart?’)
    • ‘Inside Newcomen’s Fire-Engine, or: The Scientific Revolution and the Rise of the Modern World’; voor: conferentie ‘Régimes for the Generation of Useful and Reliable Knowledge in Europe and Asia 1368-1815’, London, Windsor Great Park; 14-16 april 2000
    • ‘The Rise of Modern Science as a Fundamental Pre-Condition for the Industrial Revolution’. In: P. Vries (ed.), Global History. Österreichische Zeitschrift
    • recensie van Joel Mokyr, A Culture of Growth. The Origins of the Modern Economy, in: Connections. A Journal for Historians and Area Specialists, 6-7-2018

      NB voltooid, geaccepteerd, en in 2020 te verschijnen in Isis: ‘Science Shaping Modernity — Gaukroger’s Four-Volume Series Completed’. Essay review of Stephen Gaukroger’s four volume series Science and the Shaping of Modernity.
  • historische perspectieven

    L’homme est celui qui avance dans le brouillard. Mais quand il regarde en arrière pour juger les gens du passé il ne voit aucun brouillard sur leur chemin. De son présent, qui fut leur avenir lointain, le chemin lui paraît entièrement clair, visible dans toute son étendue. Il voit le chemin, il voit les gens qui s’avancent, il voit leurs erreurs, mais le brouillard n’est plus là.

    Milan Kundera, ‘Les chemins dans le brouillard’, L’Infini 40 (November 1992); p. 42-64; p. 64.
    [De mens is het wezen dat voortgaat in de mist. Maar wanneer hij achterom kijkt om de mensen van het verleden te beoordelen, ziet hij geen enkele mist op hun weg. Vanuit zijn heden, dat hun verre toekomst was, komt de weg hem volstrekt helder voor, zichtbaar over de volle lengte. Hij ziet de weg, hij ziet de mensen die erop voortgaan, hij ziet hun dwalingen, maar de mist is er niet meer.]

    • ‘De Wetenschapsrevolutie van de 17e eeuw en de eenheid van het wetenschappelijk denken’. In: W. Mijnhardt & B. Theunissen (eds.), De twee culturen. De eenheid van de wetenschap en haar teloorgang. Amsterdam: Rodopi, 1988, 3-14 (tevens verschenen in Tijdschrift voor de Geschiedenis der Geneeskunde, Natuurwetenschappen, Wiskunde en Techniek 11, 3, 1988, 89-100)
    • ‘Van haarscheur tot kloof, en hoe nu verder’. In: G. Krol (inl.) e.a., De trots van alpha en bèta. Amsterdam: Bezige Bij, 1997; 37-76.
    • Lemma ‘Science, History of’. In : D.R. Woolf (ed.), A Global Encyclopaedia of Historical Writing. New York & London: Garland, 1998; 2 vols., 816-819 in vol. 2.
    •  ‘Can Historians Think in the Abstract?’; for: parting valedictory symposium John North, University of Groningen; May 11, 1999.
    •  ‘Historici op hun ergst en op hun best’. Gewina 25, 1, 2002 (bijzonder nummer over ‘De maatschappelijke taak van wetenschapsstudies’), p. 30-37.
    • Bezien vanuit de ander. De geschiedenis van het gelijkheidsdenken’; bespreking van Siep Stuurman, De uitvinding van de mensheid. Korte wereldgeschiedenis van het denken over gelijkheid en cultuurverschil. In: Academische Boeken Gids 83, november 2010, p. 21-23.
    • ‘Between Revolution and Evolution: The Third in the Scientific Revolution’; voor: Internationale Tagung ‘Tertium datur: Das Dritte in der Geschichte 1450-1850 / The Third in History 1450-1850’; Zürich, 21-23 juni 2012.
    • Bijdrage aan Groene-2013-dossier over ‘De toekomst van de geesteswetenschappen’
  • over Casper Hakfoort
  • varia
    • Idee 1283‘. In: Over Multatuli 7, 1981, p. 37-40.
    • ‘Laudatio temporis acti?’ In: M.L.A. Rietdijk-Helmer (ed.), Steeds minder leren. De tragedie van de onderwijshervormingen. Essays uitgegeven ter gelegenheid van het vijfde lustrum van de Vereniging Vrienden van het Gymnasium. Utrecht: IJzer, 2005; p. 107-113.
    • ‘Leiden: Rijksmuseum voor Volkenkunde. Siebold en het verre andere’. In: Jan Bank & Marita Mathijsen (eds.), Plaatsen van herinnering, dl. 3: Nederland in de negentiende eeuw. Amsterdam: Bert Baikker, 2006; p. 365-375.
    • Trots op ‘onze’ natuurwetenschap?’ Opinio, .. februari 2008.
    • brief nr. 24’ in: Yra van Dijk (ed.), ‘‘Geloof mij Uw oprechte en dankbare Vriend’. Brieven uit de Nederlandse letteren, verzameld en van commentaar voorzien door vrienden van Marita Mathijsen, 30 oktober 2009. ’
    • Shall I compare thee to an avocado pear?’ Voor: afscheidssymposium Lissa Roberts; Leiden, Museum Boerhaave, 25 november 2019. (PowerPoint)